gundem / maraqli / Cəmiyyət
11.10.2025
Ağlın gücü: Plasebo effekti necə işləyir
İnsan beyninin orqanizm üzərindəki təsiri uzun illərdir elmi araşdırmaların diqqət mərkəzindədir. Bu təsirin ən maraqlı təzahürlərindən biri plasebo effektidir – yəni əslində müalicəvi xüsusiyyəti olmayan bir maddənin və ya prosedurun, yalnız xəstənin inanması nəticəsində yaxşılaşdırıcı təsir göstərməsi. Plasebo termini Latınca “xoş edəcəyəm” mənasını verir və ilk dəfə 18-ci əsrdə tibbi praktikada istifadə olunmağa başlamışdır.
"DogruXeber.tv" bildirir ki, plasebo effekti təkcə psixoloji təsir deyil, eyni zamanda bioloji və neyrokimyəvi mexanizmlərlə müşayiət olunan mürəkkəb prosesdir.
Araşdırmalar göstərir ki, beyin müəyyən şəraitdə müalicə gözləntisi yarananda, endorfin və dopamin kimi neyrotransmitterlərin ifrazını artırır. Bu maddələr ağrıkəsici və mükafatlandırıcı təsir göstərərək orqanizmin real fizioloji dəyişikliklərə məruz qalmasına səbəb olur. Məsələn, xəstəyə ağrıkəsici adı altında plasebo verildikdə, beyindəki opioid reseptorlar aktivləşir və ağrının səviyyəsi obyektiv şəkildə azalır. "DogruXeber.tv" araşdırmalarına əsasən qeyd edir ki, bu təsir yalnız subyektiv hiss deyil, maqnit-rezonans görüntüləmə texnologiyaları vasitəsilə beyində baş verən real dəyişikliklərlə də sübut olunub.
Plasebo effekti tibb və psixologiya sahəsində həm ümidverici, həm də etik baxımdan müzakirə doğuran bir fenomen olaraq qalır. Onun gücü, insanın öz sağalmasına olan inamından və beynin bu inama reaksiyasından qaynaqlanır. Bu, psixikanın fiziologiya üzərindəki potensial təsirini göstərən nadir hallardan biridir. Əslində, plasebo effekti bir daha sübut edir ki, sağlamlıq təkcə dərmanlardan və tibbi prosedurlardan deyil, həm də düşüncə gücündən, gözləntilərdən və emosional vəziyyətdən asılıdır. Bu baxımdan, insan beyninin özünü sağaltma qabiliyyəti müasir tibbdə daha dərindən araşdırılmağa davam edir.


