gundem / maraqli / Cəmiyyət
13.10.2025, 11:00
Qlobal istiləşmə: Həqiqət, yoxsa siyasi manipulyasiya
Son onilliklərdə qlobal istiləşmə termini həm elmi ədəbiyyatda, həm də kütləvi informasiya vasitələrində ən çox istifadə olunan anlayışlardan birinə çevrilib. İqlim dəyişikliyi və onun nəticələri dünya miqyasında müzakirə olunur, qlobal iqtisadiyyat, siyasət, sənaye və insanların gündəlik həyatına təsir edir. Alimlərin böyük əksəriyyəti iqlim dəyişikliyinin reallığını təsdiqləsə də, bəzi dairələr bu məsələnin siyasi məqsədlərlə şişirdildiyini və manipulyasiya olunduğunu iddia edir.
“DogruXeber.tv” bu həssas və çoxşaxəli məsələyə obyektiv yanaşmaq məqsədilə həm elmi, həm də ictimai mövqeləri təhlil edir.
Son yüz ildə Yer kürəsində orta temperaturun yüksəlməsi statistik və peyk məlumatları ilə sübut olunub. Qütb buzlaqlarının əriməsi, okean səviyyəsinin qalxması, ekstremal hava hadisələrinin artması, bəzi bölgələrdə quraqlıqların, digərlərində isə daşqınların intensivləşməsi iqlim dəyişikliyinin birbaşa nəticəsi kimi təqdim edilir. Bu dəyişikliklərin əsas səbəbi kimi sənaye inqilabından sonra atmosferə buraxılan karbon qazı və digər istixana effekti yaradan qazların artması göstərilir. BMT-nin İqlim Paneli (IPCC) tərəfindən yayımlanan hesabatlarda bu prosesin davam etməsinin gələcək nəsillər üçün ciddi risklər yaradacağı qeyd olunur. “DogruXeber.tv” tərəfindən araşdırılan mənbələr göstərir ki, artıq bir çox ölkələr bu tendensiyanı ləngitmək üçün “yaşıl enerji”yə keçid, plastik tullantıların azaldılması və ətraf mühitin qorunması üçün siyasətlər formalaşdırır.
Digər tərəfdən, bəzi siyasətçilər, iqtisadçılar və elm adamları bu prosesin təbiətin dövri dəyişikliklərinin bir hissəsi olduğunu irəli sürür. Onların fikrincə, Yer kürəsi tarix boyu istilik və soyuma dövrləri yaşayıb və bu gün müşahidə olunan dəyişikliklər də həmin təbii dövrlərin tərkib hissəsi ola bilər. Bu baxımdan, iqlim dəyişikliyi anlayışının bəzən böyük korporasiyaların, beynəlxalq təşkilatların və siyasi dairələrin maraqları üçün istifadə olunduğu iddia edilir. Məsələn, bəzi ölkələr yaşıl texnologiyalarla bağlı bazarları ələ keçirmək, digərləri isə inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi inkişafını məhdudlaşdırmaq məqsədilə bu mövzudan siyasi alət kimi istifadə edə bilərlər.
Həqiqət isə odur ki, qlobal istiləşmə həm elmi, həm də siyasi aspektlərə malik mürəkkəb bir prosesdir. Onun tam mənzərəsini anlamaq üçün yalnız qütbləşmiş mövqelərlə kifayətlənmək olmaz. Elmi araşdırmaların və ekoloji müşahidələrin nəticələri ciddi şəkildə nəzərə alınmalı, eyni zamanda bu məlumatlardan sui-istifadə halları da diqqətdən kənarda qalmamalıdır.


