(Yəni "Elmsevərlərlə sıravi insanlar arasında görünməz divar")

Azərbaycanda çox bilmək, çox danışmaq və ya tənqidi düşünmək bəzən tərif yox, təəccüb, bəzən də təhqir doğurur.

“dogruxeber.tv” olaraq son illərdə ictimai fikirdə müşahidə etdiyimiz nüanslardan biri də savadlı insanlara qarşı ikili münasibətin formalaşmasıdır. Bəzi çevrələrdə bu cür insanlar hörmətlə qarşılanırsa da, daha geniş kütlədə onların davranışı bəzən “özünü göstərmək”, “özünü ağıllı sanmaq” kimi yozulur. İnsanların bir çoxu çox danışan, arqument gətirən, oxuduğunu paylaşan kəsləri avtomatik olaraq “snob”, yəni özünü yuxarıdan görən biri kimi qavrayır.

Əslində isə burada həm intellektual snobizm, həm də ictimai qəbul problemi yanaşı mövcuddur. Savadlı və düşüncəli insanlar hər zaman cəmiyyətin bütünü ilə uyğunlaşmaya bilərlər. Lakin bu, onların təcrid olunması üçün əsas olmamalıdır. Bir tərəfdən, özünü daha bilgili sayan insanların digərlərini təhqir etmədən ünsiyyət qurması vacibdir. Digər tərəfdən isə, cəmiyyətin ümumi savad səviyyəsinin yüksəldilməsi bu cür "snobizm" ittihamlarının da qarşısını alar.

“dogruxeber.tv” üçün maraqlı olan məqam odur ki, bu münasibət yalnız ictimai mühitdə deyil, ailə və məktəb daxilində də yaşanır. Valideynlər övladlarının hər şeyə sual verməsini, fərqli düşünməsini bəzən narahatlıqla qarşılayır. Məktəbdə müəllimlər tərəfindən susdurulan tənqidi düşüncə tərzi sonradan passiv, özünü ifadə etməkdə çətinlik çəkən bir cəmiyyət yaradır. Məlum olur ki, problem təkcə savadlı insanın özünü necə aparması ilə yox, həm də ətrafdakıların ona baxış bucağı ilə bağlıdır.

Bu gün Azərbaycan cəmiyyətində əsas ehtiyac, bəlkə də, biliyi olanın səssiz qalmaması və biliyi olmayanın onu düşmən yox, resurs kimi görməyi öyrənməsidir. İntellektual olmağı üstünlük kimi deyil, təbiilik kimi qəbul edən bir nəsil formalaşmadıqca, həm “snobizm” qorxusu, həm də savadsızlığın təzyiqi davam edəcək.