gundem / Cəmiyyət / Mədəniyyət
15.10.2025
Mədəniyyətin çöküşü səssiz baş verir – trend deyə qəbul etdiyimiz nələrdir?
Mədəniyyət uzun illər boyu insan cəmiyyətlərinin kimliyini, düşüncə tərzini və davranış normalarını formalaşdıran əsas dayaqlardan biri olub. Lakin son dövrlərdə müşahidə olunan tendensiyalar göstərir ki, bu dayaqlar getdikcə zəifləyir, dəyərlər isə kommersiya, əyləncə və görüntü mərkəzli meyillərin kölgəsində itib gedir.
“DogruXeber.tv” xəbər verir ki, ictimai şüurda “trend” anlayışı ilə təqdim olunan bir çox yeni davranış, geyim, danışıq və fikir formaları əslində mədəni deqradasiyanın modern adı kimi çıxış edir.
Bu gün cəmiyyətin geniş kütlələrinə təqdim olunan çoxsaylı sosial media kontenti, şou-biznes mərkəzli nümunələr və sıradanlaşdırılmış həyat tərzi modelləri əsl mədəni zənginlikləri arxa plana atır. “DogruXeber.tv” üçün fikirlərini bölüşən sosioloqlar bildirirlər ki, mədəniyyətin içini boşaldan bu tendensiyalar tədricən insanların zövq meyarlarını dəyişdirir. Ənənəvi ədəbiyyat, musiqi, incəsənət və düşüncə mərkəzli yanaşmalar unudulmağa başlayır, onların yerini isə səthi vizuallıq, sürətli istehlak və qısamüddətli diqqət cazibəsi tutur.
Bu dəyişikliklər təkcə fərdi deyil, həm də kollektiv yaddaşa təsir göstərir. Nəslin yaddaşından silinən sözlər, unudulan xalq mahnıları, təhrif olunan adətlər və bayağılaşmış danışıq formaları bir xalqın dilini, ruhunu və mənəvi əsaslarını zədələyir. Qloballaşma adı altında təqdim olunan bu proses əslində bir növ mədəni unifikasiyaya, yəni fərqliliyin yox olmasına səbəb olur. Nəticədə, yerli ilə qlobal arasında fərq itir, hər şey bir-birinə bənzəməyə başlayır – insanlar, geyimlər, danışıq tərzi və düşüncə kodları.
Mədəniyyətin sönməsi gurultulu deyil, səssiz və dərin şəkildə baş verir. Bu səssizlik isə təhlükəlidir, çünki insanlar mədəni deqradasiyanı dəyişiklik və yenilik kimi qəbul edir. Halbuki, mədəniyyət yalnız keçmişin yadigarı deyil, həm də gələcəyin təməlidir. Onun tərk edilməsi, gələcəyin də mənasızlaşması deməkdir. Ona görə də bu səssiz çökməni müşahidə etməklə kifayətlənmək deyil, onu dayandırmaq üçün fərdi və ictimai səviyyədə təşəbbüs göstərmək zamanıdır.


