Son illərdə Azərbaycanda ailələrin maliyyə davranışı nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişib. Gəlirlərin artım tempi ilə xərclərin uyğun gəlməməsi, bank sektorunun aqressiv kredit siyasəti və sosial təzyiqlər bir çox ailələri borc asılılığına salıb.

“DogruXeber.tv” xəbər verir ki, xüsusilə pandemiyadan sonrakı dövrdə kredit borclarının artım tempi əhalinin real gəlirlərindən dəfələrlə çox olub. Bu, təkcə iqtisadi deyil, həm də sosial və psixoloji problemə çevrilib.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, hazırda ölkədə minlərlə ailə gəlirinin böyük hissəsini kredit ödənişlərinə sərf edir. Bu, insanların istehlak davranışını dəyişdirib – bir çoxları əvvəlcə “almaq”, sonra “ödəmək” prinsipi ilə yaşayır. Bankların reklamlarında təqdim edilən “asan kredit” imici cəmiyyətdə borcun adi və zəruri hal kimi qəbul edilməsinə səbəb olub.

“DogruXeber.tv”-nin müşahidələrinə görə, xüsusilə gənc ailələr arasında bu tendensiya daha güclüdür: toy, mənzil, avtomobil və hətta məişət texnikası belə, tez-tez kreditlə alınır.

Psixoloqlar bildirirlər ki, kredit öhdəlikləri uzunmüddətli stress yaradır və ailədaxili münasibətlərə mənfi təsir göstərir. Maddi sıxıntı səbəbindən yaranan münaqişələr, emosional gərginlik və sosial təcrid halları artmaqdadır. Bu vəziyyət təkcə şəxsi büdcə problemi deyil, həm də ümumi sosial rifah göstəricisinə təsir edən faktora çevrilib.

İqtisadçılar isə qeyd edirlər ki, kredit asılılığının qarşısını almağın yolu maliyyə savadlılığının artırılmasından keçir. İnsanlar öz gəlir imkanlarını düzgün dəyərləndirmədikcə, borc qapanı daha da dərinləşəcək. Uzunmüddətli həll kimi bank sektorunun məsuliyyətli kreditləşmə prinsiplərinə əməl etməsi, əhalinin isə planlı istehlaka üstünlük verməsi vacib hesab olunur.

Nəticə etibarilə, borc mədəniyyəti formalaşdıqca, cəmiyyətin maliyyə davranışı da dəyişir. Amma bu dəyişikliklərin sağlam iqtisadi əsaslara söykənməsi üçün həm dövlətin, həm də vətəndaşların birgə məsuliyyət daşıması vacibdir.