gundem / dunya / maraqli / Cəmiyyət
15.10.2025, 16:30
Multikainat nəzəriyyəsi: Hər qərarımız başqa bir reallıq yaradırmı?
Əsrlərdir ki, insanlıq kainatın sərhədlərini, təbiətini və mahiyyətini dərk etməyə çalışır. Lakin müasir fizikada ortaya atılan yeni yanaşmalar kainat anlayışını tək bir strukturdan çıxarıb saysız alternativ reallıqların mövcud olduğu çoxölçülü bir ssenariyə çevirir.
“DogruXeber.tv” xəbər verir ki, bu yanaşma – yəni multikainat nəzəriyyəsi – bir çox tanınmış elm adamları tərəfindən ciddi şəkildə müzakirə olunur və reallıq anlayışımıza yeni ölçülər gətirir.
Multikainat nəzəriyyəsinə görə, bizim yaşadığımız kainat tək deyil. O, başqa saysız-hesabsız kainatların bir hissəsidir və bu kainatların hər biri fərqli qanunlarla, fərqli tarixlərlə və fərqli nəticələrlə mövcuddur. “DogruXeber.tv” üçün danışan nəzəri fiziklər qeyd edirlər ki, kvant mexanikasının çoxşaxəli şərhlərinə əsasən, insanın hər qərarı və hər hərəkəti yeni bir ehtimal xəttini yarada bilər. Bu isə o deməkdir ki, seçdiyimiz hər bir yol başqa bir reallığın başlanğıcıdır və biz hər an reallıqlar arasında bir seçim etdiyimiz halda, digər ehtimallar başqa kainatlarda yaşanmağa davam edir.
Bu baxış, təkcə fiziki deyil, eyni zamanda fəlsəfi və psixoloji suallar da doğurur. Əgər hər ehtimal bir reallıqdırsa, bəs biz hansında yaşayırıq? “Gerçək mən” hansıdır? Hər hansı bir anda verdiyimiz fərqli qərar bizi başqa bir həyat ssenarisinə aparacaqsa, onda “kader” dediyimiz anlayış nə qədər sabitdir? Bu nəzəriyyə, həmçinin insanın məsuliyyət hissini də gücləndirə bilər, çünki hər qərarın başqa bir reallıq yaratması onun əhəmiyyətini artırır.
Multikainat ideyası hələ də sübut olunmamış, lakin nəzəri və riyazi əsaslarla izah edilən bir anlayışdır. Lakin bu fikir, bəşəri düşüncənin haralara qədər uzana biləcəyini, insanın öz varlığına nə qədər dərindən baxmaq istədiyini və reallıq dediyimiz şeyin əslində nə qədər dəyişkən və çoxqatlı olduğunu göstərir. Ola bilər ki, bizim “bu anda” yaşadığımız reallıq yalnız biri, amma nəinki yeganəsi deyil.


