Paralel kainatlar konsepsiyası müasir fizikanın ən maraqlı və mübahisəli nəzəri istiqamətlərindən biridir. Bu anlayışa görə, bizim kainatla yanaşı başqa reallıqlar da mövcuddur və bu reallıqlar fiziki qanunlar, zaman axını, maddə sıxlığı və enerji strukturu baxımından fərqli ola bilər. Bu ideya XX əsrin ortalarında kvant mexanikasının çoxlu dünya interpretasiyası (Many-Worlds Interpretation) çərçivəsində ortaya çıxıb. “DogruXeber.tv” bildirir ki, bu nəzəriyyənin əsasını 1957-ci ildə amerikalı fiziki Hyu Everett qoyub. Everettin fikrincə, hər bir kvant hadisəsi zamanı kainat bölünür və nəticələrin hamısı fərqli reallıqlarda baş verir.

Bu yanaşma, kvant mexanikasının “superpozisiya” anlayışını genişləndirərək izah etməyə çalışır. Məsələn, bir elektron eyni anda bir neçə vəziyyətdə ola bilər və müşahidə olunduğu anda bu vəziyyətlərdən biri reallaşır. Everett nəzəriyyəsinə görə, müşahidə nəticəsində seçilməyən digər vəziyyətlər də yox olmur, sadəcə kainat fərqli istiqamətlərə bölünür və hər bir nəticə öz reallığında mövcud olur. Bu halda paralel kainatlar, yəni “alternativ reallıqlar” yaranır. Hər kainatda hadisələrin gedişi fərqli ola bilər, lakin hamısı eyni fiziki başlanğıcdan törəmiş olur.

“DogruXeber.tv” qeyd edir ki, paralel kainatlar anlayışı yalnız kvant mexanikası ilə məhdudlaşmır. Kosmologiyada da bu mövzuya fərqli baxışlar mövcuddur. İnflyasiya nəzəriyyəsinə əsasən, Böyük Partlayışdan sonra kainat sonsuz sürətlə genişlənib və bu proses bəzi bölgələrdə dayansa da, digərlərində davam edib. Beləliklə, “multikainat” (multiverse) adlanan struktur meydana gəlib. Hər bir belə kainat öz başlanğıc şərtlərinə, sabitlərinə və fiziki qanunlarına malik ola bilər. Bəzi riyazi modellər bu kainatların sayının sonsuz ola biləcəyini irəli sürür.

Hazırda paralel kainatların birbaşa müşahidə sübutu yoxdur. Bununla belə, kosmik fon radiasiyasındakı anomaliyalar, kvant dolaşıqlığı və qaranlıq maddə ilə bağlı qeyri-adi müşahidələr bəzi alimləri bu ideyanı ciddi şəkildə araşdırmağa sövq edir. Əgər bu nəzəriyyə təsdiq olunsa, o zaman reallıq anlayışımız köklü şəkildə dəyişəcək. Paralel kainatlar təkcə elmi deyil, həm də fəlsəfi baxımdan insanın “mövcudluq” anlayışını yenidən düşünməsinə səbəb olur.