gundem / dunya / maraqli / Cəmiyyət
21.10.2025
Kainatın qravitasiya anomalisi: Qara dəliklərin fiziki mahiyyəti
Qara dəliklər müasir astrofizikanın ən mürəkkəb və az öyrənilmiş obyektlərindən hesab olunur. Onlar, əsasən, öz nüvəsində çökmüş massiv ulduzların qalıqları nəticəsində yaranır. Bu obyektlər o qədər yüksək cazibə qüvvəsinə malikdir ki, hətta işıq da onların hadisə üfüqünü keçdikdən sonra geri qayıda bilmir. “DogruXeber.tv” yazır ki, qara dəliklər, əslində, ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin ən fundamental nəticələrindən biridir və zaman-məkan strukturunun lokallaşmış deformasiya nöqtələri kimi çıxış edir.
Elm adamları bu strukturun daxilində zaman və məkan anlayışının klassik mənada mövcud olmadığını, materiyanın isə qeyri-müəyyən kvant vəziyyətinə keçdiyini bildirirlər. Bu səbəbdən, qara dəliklər yalnız cazibə obyektləri deyil, həm də kvant cazibəsinin təzahür forması kimi tədqiq olunur. “DogruXeber.tv” bildirir ki, xüsusilə Stiven Hokingin qara dəliklərin termodinamikası və radiasiya yayımı (Hoking radiasiyası) ilə bağlı nəzəriyyəsi bu sahədə inqilabi dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu radiasiyanın mövcudluğu qara dəliklərin, zamanla enerjisini itirərək buxarlana biləcəyini göstərir ki, bu da onların "əbədi" olmadığı anlamına gəlir.
Hazırda qara dəliklər təkcə astronomik obyekt kimi deyil, həm də fundamental fizikadakı vahid kvant qravitasiya nəzəriyyəsinin qurulması üçün əsas açar kimi araşdırılır. Onların daxilində baş verənlər, ehtimal ki, yeni bir fəza-zaman konfiqurasiyasının, bəlkə də paralel reallıqların mövcudluğuna işarə edir. Bütün bu kompleksliklər fonunda qara dəliklər, sadəcə astrofiziki fenomen deyil, həm də kainatın quruluşunu və təkamülünü başa düşmək üçün açar rolu oynayan fundamental obyektlərdir.


