Müasir texnologiya təkcə insan həyatını asanlaşdırmaqla kifayətlənmir, həm də insan bədəninin özünü dəyişdirməyə, yenidən dizayn etməyə başlayır. Biohacking, nevrotexnologiya və genetik mühəndislik sahələrində əldə olunan irəliləyişlər insan orqanizmini təbii sərhədlərinin kənarına çıxarmağa imkan verir.

“DogruXeber.tv” bu prosesin elmi əsaslarını araşdıraraq, insan bədəninin texnoloji transformasiyasının sosial, etik və bioloji nəticələrinə diqqət çəkir.

Biohacking dedikdə, insan fiziologiyasına texnoloji, kimyəvi və ya bioloji müdaxilə ilə funksional dəyişikliklər etmək nəzərdə tutulur. Bu müdaxilələr bəzən sadə qida əlavələri və gündəlik rejimlərlə, bəzən isə mikroçiplər, neyroimplantlar və ya gen redaktəsi kimi daha dərin müdaxilələrlə həyata keçirilir. Məsələn, bəzi fərdlər artıq dərilərinin altına RFID çipləri yerləşdirərək qapı açmaq, ödəniş etmək və ya şəxsi məlumatları daşımaq kimi funksiyaları bədənlərinə inteqrasiya ediblər. “DogruXeber.tv” üçün toplanmış məlumatlar göstərir ki, bu kimi tətbiqlər artıq tibbi sektordan çıxaraq fərdi bioeksperiment səviyyəsində yayılmağa başlayıb.

Transhumanizm hərəkatı isə bu yanaşmaları daha fəlsəfi və sistemli şəkildə müdafiə edir. Bu ideologiya insanın fiziki və zehni məhdudiyyətlərinin texnologiya ilə aradan qaldırılmasının həm mümkün, həm də məqsədəuyğun olduğunu iddia edir. Əsas məqsəd – yaşlanma, xəstəliklər və hətta ölüm kimi biologiyanın sərhədlərini texnologiya ilə genişləndirməkdir. Bəzi startaplar artıq beyin-kompüter interfeysləri üzərində işləyir və düşüncə ilə cihazları idarə etmə texnologiyası real tətbiq sahəsi qazanır. Bu texnologiyalar insult, iflic və digər nevroloji xəstəliklərin reabilitasiyasında ümidverici nəticələr göstərir.

Lakin bu cür texnoloji uzantılarla bağlı suallar yalnız texniki deyil, etik xarakter daşıyır. Bədənə xaricdən müdaxilə nə qədər dərinləşdikcə, insan kimliyi, şəxsiyyət və bədənə sahiblik kimi anlayışlar da yenidən sorğulanır. Texnologiyanın insan bədəni üzərində yaratdığı güc asimmetriyası gələcəkdə sosial bərabərsizliyi dərinləşdirə bilər. Yüksək texnoloji imkanlara çıxışı olan fərdlərlə olmayanlar arasında bioloji fərqlər də yarana bilər. Bu isə “biotəbəqələşmə” kimi yeni sosial strukturların formalaşmasına səbəb ola bilər.

Bununla yanaşı, elmi mühitdə belə bir qənaət mövcuddur ki, texnologiya ilə inteqrasiya bədəni zəiflətməkdən çox, onun davamlılığını artırır. Təkamül artıq təkcə genetik deyil, texnoloji platformalarda da baş verir. İnsan bədəni sadəcə təbii struktur kimi yox, həm də modullaşdırıla bilən sistem kimi nəzərdən keçirilir.

Gələcəkdə texnologiya ilə birləşmiş insan – yəni kiborq – artıq elmi fantastika deyil, praktiki reallığa çevrilməkdədir. Bu transformasiya həm elmin, həm də insanın özü haqqında düşüncə tərzini köklü şəkildə dəyişdirəcək.