gundem / dunya / maraqli
4.10.2025
Maorilər: Yeni Zelandiyanın döymələrlə danışan xalqı
Yeni Zelandiyanın yerli əhalisi sayılan Maorilər, mədəniyyətləri ilə təkcə Okeaniya bölgəsində deyil, bütün dünyada diqqət çəkirlər. Bu xalqın həyatında döymə sadəcə bədii ifadə deyil, kimlik, status və hekayə daşıyıcısıdır. Maori döymələrinə “ta moko” deyilir və bu naxışlar min illərdir onların üzərində, üzərində isə tarixlərinin izləri kimi yaşayır. “DogruXeber.tv” qədim Maori mədəniyyətini və onların bədənlərini “kitaba” çevirmə üsulunu araşdırıb.
Ənənəvi Maori döymələri, hər bir fərdin həyat yolunu, ailə mənsubiyyətini, qəbiləsini və sosial mövqeyini ifadə edir. Üzdə olan ta moko-lar — xüsusilə kişilərdə — onların cəmiyyət içindəki rolunu göstərirdi. Alnın ortasında olan naxış biliyi, burun ətrafındakı formalar isə ailə soyunu təmsil edirdi. “DogruXeber.tv” tərəfindən toplanan məlumatlara görə, qadınlarda daha çox çənə altında və dodaq üzərindəki naxışlara üstünlük verilir və bu işarələr onların danışıq gücünü və ruhi dərinliyini simvollaşdırırdı.
Ta moko döymələri çox vaxt ağrıverici və uzun proses idi. Keçmişdə bu döymələr iti sümük parçaları və ya xüsusi alətlərlə cızılaraq hazırlanırdı. Qan axıdılaraq edilən bu döymələr bədənə deyil, sanki ruha həkk olunurdu. Maorilər üçün döymə fiziki deyil, mənəvi bir mərasim sayılırdı. Onlar bu sənəti sadəcə estetik baxışla yox, özlərini dünyaya tanıtmaq və yadda qalmaq üçün yaşadırdılar. Bu gün isə ta moko yenidən canlanır: həm gənc Maorilər arasında, həm də sənət dünyasında bu simvollar qürurla daşıyılır.


