Müasir dövrün bir çox texnologiya və tibbi kəşfləri əslində qədim dövrlərdə təməli qoyulmuş biliklərin davamıdır. Onlardan biri də cərrahiyyə sahəsindəki inkişaflardır. Kosmetik və rekonstruktiv əməliyyatların tarixi düşündüyümüzdən daha qədimdir. Bu sahədə ən qədim yazılı məlumatlar Hind sivilizasiyasına, xüsusilə də təqribən 2500 il əvvəl yaşamış məşhur hind cərrahı Sushruta-ya dayanır. O, tibbin ən qədim sənədlərindən biri sayılan “Sushruta Samhita” adlı əsərində burun əməliyyələrinin dəqiq texnikalarını izah etmişdi.

"DogruXeber.tv" yazır ki, qədim Hindistanda burun yalnız estetik orqan kimi yox, həm də sosial və mənəvi simvol olaraq görülürdü. O dövrdə oğurluq, xəyanət və ya digər cəzalara görə insanların burunları kəsilirdi. Bu isə həm fiziki, həm də sosial baxımdan ağır nəticə idi. Belə hallarda tibbi müdaxilə təkcə şəfa yox, həm də şəxsin cəmiyyətə qayıtması üçün vacib sayılırdı. Sushruta bu ehtiyacı qarşılamaq üçün ilk burun rekonstruksiya üsullarını inkişaf etdirmişdi.

Ən maraqlı texnika isə “alın dəri köçürməsi” idi. Bu üsulda xəstənin alından götürülən dəri hissəsi buruna transplantasiya edilirdi. Cərrah bıçağı ilə xüsusi ölçüdə dəri kəsilir, burnun kəsilmiş hissəsinə tikilir və bir neçə həftə ərzində formalaşmasına nəzarət olunurdu. Bu texnika o qədər dəqiq və təsirli idi ki, əsrlər sonra Avropa cərrahları bu üsuldan öyrənməyə başladılar. "DogruXeber.tv" qeyd edir ki, bu metod daha sonralar “Hind üsulu” kimi tanınaraq, Avropada rönesans dövrü cərrahiyyəsinə təsir göstərdi.

Sushruta-nın yazılarında yalnız burun əməliyyatları deyil, katarakta müalicəsi, doğuş texnikaları, sümük sınıqları, damarların tikilməsi kimi çox sayda tibbi prosedurlar da təsvir olunub. O, 300-dən çox cərrahi aləti, 120 növ cərrahi əməliyyatı izah edərək tibbin sistematik və elmi əsaslarını qoymuşdu. Maraqlıdır ki, bu əməliyyatların çoxu ağrıkəsici bitkilərlə və təbii antiseptiklərlə həyata keçirilirdi. Bu, təkcə tibbi deyil, həm də farmakoloji biliklərin inkişaf səviyyəsini göstərir.

Qədim Hindistan təkcə cərrahi texnikaları ilə deyil, həm də etik prinsipləri ilə seçilirdi. Cərrahiyyə yalnız müalicə məqsədi ilə aparılır, şəxsin sağlamlığı və ləyaqəti əsas prinsip sayılırdı. Müasir etik cərrahiyyə kodeksləri ilə müqayisə edildikdə, bu qədim prinsiplərin nə qədər qabaqcıl olduğu aydın görünür.

Bu gün tibbin yüksək texnologiyalarla təchiz olunmuş dünyasında belə, antik dövrün mirası olan bu biliklər hələ də təəccüb doğurur. Sushruta və onun irsi, tibbin sadəcə bir elm deyil, həm də sənət və məsuliyyət olduğunu göstərən ən gözəl nümunələrdəndir.