İnsanı insan edən ən əsas keyfiyyətlərdən biri onun hissləridir. Sevgi, qorxu, mərhəmət, kədər, ümid kimi duyğular yalnız gündəlik həyatın emosional fonunu yaratmır, həm də insan şüurunun formalaşmasında əsas rol oynayır.

“DogruXeber.tv” xəbər verir ki, müasir elmi yanaşmalarda hisslərə təkcə bioloji reaksiya kimi yox, daha dərin və bəzən izahı çətin olan bir mənəvi mexanizm kimi də baxılır.

Ənənəvi biologiya və neyroelm baxımından hisslər insan beynindəki kimyəvi və elektrik proseslərinin nəticəsidir. Məsələn, sevgi hissi serotonin, oksitosin və dopamin kimi hormonların ifrazı ilə əlaqələndirilir. Qorxu isə beyindəki amigdala bölgəsinin aktivləşməsi ilə ortaya çıxır.

“DogruXeber.tv” üçün danışan mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu mexanizmlər təkamülün məhsuludur və insanın yaşamaq və çoxalmaq instinktləri ilə sıx bağlıdır. Lakin bu izahlar hər zaman kifayət etmir.

Bir çox alim və filosofun fikrincə, bəzi hisslər yalnız bioloji mexanizmlə izah oluna bilməz. Mərhəmət kimi duyğular bəzən ziddiyyətlidir – insan, özünə heç bir fayda verməyən, hətta riskli şəraitdə belə başqa canlılara yardım edir. Eynilə, bəzən bir insanın heç görmədiyi birinə duyduğu dərin empatiya, yaxud ulduzlara baxarkən yaranan dərin hüzur hissi, elmi cəhətdən hələ də tam izah edilə bilməyib. Bütün bu duyğuların haradan gəldiyi, nəyə görə bizə bu qədər güclü təsir etdiyi suallar doğurur.

Bəzi nəzəriyyələrə görə, insan hissləri təkcə bioloji yaddaşda deyil, daha dərin və ümumbəşəri bir “kosmik yaddaşda” kodlaşdırılıb. Bu yanaşmada hisslər kainatın öz yaddaş sisteminin bir parçası kimi qiymətləndirilir. Kollektiv şüur, arxetiplər və qlobal rezonans kimi anlayışlar bu fikri dəstəkləyir. Bu nəzəriyyəyə görə, sevgi, qorxu və mərhəmət bəşəriyyətin təkcə genetik deyil, həm də ruhani inkişaf prosesində formalaşıb və hər insanda həmin “kosmik izlər” təbii olaraq mövcuddur.

Bütün bu yanaşmalar bir məsələni aydın göstərir: hisslər yalnız duyğusal reaksiya deyil, insan varlığının ən dərin qatlarından doğan və bəlkə də kainatla bizim aramızdakı görünməz rabitəni təşkil edən bir sistemdir. Hər nə qədər elm və texnologiya inkişaf etsə də, bu hisslərin tam mənşəyi hələ də sirr olaraq qalır. Ola bilsin, bu sirr insan olmağın ən gözəl və ən mürəkkəb tərəfidir.