Qəhvə insan beynini oyandıran, diqqəti artıran və gündəlik ritmə enerji qatan ən məşhur içkilərdən biridir. Lakin onun təsiri yalnız “oyanmaq” hissi ilə məhdudlaşmır — qəhvə beynin kimyasını incə şəkildə dəyişir.

“DogruXeber.tv” xəbər verir ki, qəhvənin əsas aktiv maddəsi olan kofein, beyində adenozin adlı neyrotransmitterin fəaliyyətini bloklayır. Adenozin normalda yorğunluq siqnalı göndərir, kofein isə bu siqnalı kəsərək oyanıqlıq hissini yaradır. Nəticədə dopamin və norepinefrin kimi “enerji hormonları” aktivləşir, diqqət və reflekslər güclənir.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, orta miqdarda kofein yaddaşın qısa müddətli işləməsini, öyrənmə qabiliyyətini və əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır. Lakin davamlı və yüksək dozada qəbul beynin adaptasiyasına səbəb olur — yəni asılılıq riski yaranır. Bu zaman beyin adenozin reseptorlarının sayını artırır və eyni təsiri almaq üçün daha çox kofein tələb olunur.

“DogruXeber.tv” üçün danışan neyrobioloqlar bildirirlər ki, qəhvə yalnız stimullaşdırıcı içki deyil, həm də neyrokimyəvi balansın incə oyunudur. Kofein həm dopamin sisteminə müsbət təsir göstərə, həm də yuxu ritmini poza bilər. Məhz buna görə, onun miqdarı və vaxtı beyin sağlamlığı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Qəhvə beynin enerji sisteminə təsir edən mürəkkəb biokimyəvi mexanizmə malikdir. Elm göstərir ki, düzgün miqdarda istifadə edildikdə o, zehni performansı artırır, lakin ifrat qəbul beyində asılılıq və balans pozğunluğuna səbəb ola bilər.